ZAŠTITA AUTORSKOG PRAVA

07/04/2017 intelektualna-svojina

Kada govorimo o pravima intelektualne svojine, najpre mislimo na autorska i srodna prava, žig, patent, dizajn, geografsku oznaku porekla.

Autorskim delom smatra se originalna duhovna tvorevina autora koja je izražena u određenoj formi, bez obzira na njegovu umetničku, naučnu ili drugu vrednost, njegovu namenu, sadržinu, veličinu ili način ispoljavanja.

Šta se smatra autorskim delom?

Autorskim delom smatraju se naročito književna dela (romani, pesme i dr.), govorna dela, dramska, dramsko – muzička i koreografska dela, mužiča dela, filmska dela, dela likovne umetnosti (slike, grafike, crteži i skulpture), dela arhitekture i primenjene umetnosti, kartografska dela, planovi, skice, makete i fotografije, kao i pozorišna režija.

Kada nastaje autorsko pravo?

Smatra se da je autorsko delo objavljeno kada je na bilo koji način i bilo gde u svetu javno saopšteno od strane njegovog autora, ili lica koje je on ovlastio. Od tog trenutka, autor dela uživa moralna i imovinska prava koja su mu zagarantovana Zakonom o autorskim i srodnim pravima. Autor i nosilac autorskog prava je fizičko lice koje je stvorilo autorsko delo, koje može ustupiti ili u celini preneti na drugo pravno ili fizičko lice autorska prava, na osnovu autorskog ugovora. Sadržina autorskog prava obuhvata moralna i imovinska prava autora. Moralna prava autora su neprenosiva, a to je isključivo pravo autora da mu se prizna autorstvo na svom delu, isključivo pravo da objavi svoje delo i da odredi način na koji će se delo objaviti, pravo na zaštitu integriteta dela, kao i pravo na suprotstavljanje nedostojnom iskorišćavanju dela. Imovinsko pravo je pravo autora na ekonomsko iskorišćavanje svog dela, kao i dela koje je nastalo preradom njegovog dela. Za svako iskorišćavanje autorskog dela od strane drugog lica autoru pripada naknada.

Kako se mogu preneti autorska prava?

Autor, odnosno njegov pravni sledbenik može ustupiti pojedina ili sva imovinska prava na svome delu drugom licu zaključenjem Autorskog ugovora. Autorski ugovor sadrži: imena ugovornih strana, naslov, odnosno identifikaciju autorskog dela, prava koja su predmet ustupanja, odnosno prenosa, visinu, način i rokove plaćanja autorske naknade ako je ugovorena, kao i sadržinska, prostorna i vremenska ograničenja ako postoje.

Ko je autor kada je autorsko delo stvoreno u radnom odnosu?

Ako je autor stvorio delo tokom trajanja radnog odnosa izvršavajući svoje radne obaveze, poslodavac je ovlašćen da to delo objavi i nosilac je isključivih imovinskih prava na njegovo iskorišćavanje u okviru svoje privredne delatnosti u roku od pet godina od završetka dela, ako opštim aktom ili ugovorom o radu nije drukčije određeno. Autor ima pravo na posebnu naknadu zavisno od efekata iskorišćavanja dela. Posle isteka roka od 5 godina isključiva imovinska prava na delu stiče autor.

Koliko je vremensko trajanje autorskog prava?

Imovinska prava autora traju za života autora i 70 godina posle njegove smrti. Moralna prava autora traju i po prestanku trajanja imovinskih prava autora.

SRODNA PRAVA

Zakon o autorskim i srodnim pravima štiti još i pravo interpretatora, pravo proizvođača fonograma, pravo filmskog producenta (proizvođača videograma), pravo proizvođača emisije, pravo proizvođača baze podataka, pravo izdavača,

ZAŠTITA AUTORSKOG I SRODNIH PRAVA

Povredu autorskog ili srodnog prava predstavlja neovlašćeno vršenje bilo koje radnje koja je obuhvaćena isključivim pravima nosioca autorskog ili srodnog prava, neplaćanje naknade koja je utvrđena zakonom ili ugovorom, kao i neizvršavanje drugih obaveza prema nosiocu autorskog ili srodnog prava. Na zahtev nosioca prava koji učini verovatnim da je njegovo autorsko ili srodno pravo povređeno, ili da će biti povređeno, sud može da odredi privremenu meru oduzimanja ili isključenja iz prometa predmeta kojima se vrši povreda, odnosno meru zabrane nastavljanja započetih radnji kojima bi se mogla izvršiti povreda. U sporovima o autorskim i srodnim pravima i zaštiti i upotrebi pronalazaka, industrijskog dizajna, modela, uzoraka, žigova, oznaka geografskog porekla, topografije integrisanih kola, odnosno topografije poluprovodničkih proizvoda i oplemenjivača biljnih sorti, nadležan je Viši sud, prema sedištu tuženog.

PREDHODNI ČLANAK SLEDEĆI ČLANAK

Top